Thursday, 19 December 2019

इतिहास किन खोजिन्छ ?
हरेक पुस्तालाई इतिहास पढाऔं, इतिहास मानव मूल्यको विगत र मानव मूल्यकै लागि आगत पनि बन्न सकोस् !
...
भविष्य निर्धारण गर्ने कडी सायद वर्तमान र इतिहास बीचको सम्बन्धको सेतुभित्र रहेको हुन्छ । इतिहास किन खोजिन्छ ?
जसरी अत्यन्त आवश्यक परेको कुनै पनि वस्तु घरका कुनाकन्दरा भित्र, दराज र सन्दुक भित्र धुइँधुइँती खोजिन्छ । भेटियो भने त्यसले वर्तमानको खाँचो टार्छ र भविष्यका लागि नयाँ गोरेटो कोरिदिन्छ ।

त्यसरी नै भविष्यको मार्ग पहिल्याउन भौतारिरहेको आजको हाम्रो वर्तमानले सभ्यता रुपी घरको कुनाकानीभित्र हाम्रो भविष्यको तन्तु लुकेको छ कि भनी खोजी गर्ने हो कि !

....
यो महान् उद्गार जन्मनुमा यी दुई पृष्ठभूमि (जुन तस्वीरले बोल्छ)
ले काम गरेको छ ।

मिति ः २०७६, पुस ०४, शुक्रबार ।


Saturday, 30 November 2019

कविता: लिपुलेक

कविता
लिपुलेक
...
मेरा लागि खुसीको क्षण त्यो हुने छ
जब मेरी आमाले
गिद्धले लुछेर लगेको
बलात् चोरेको अस्मिता
आफ्नो शरीरको चोक्टो
आफैंले फिर्ता पाएकी हुने छिन्

नेपालीहरुको शिर सगरमाथाझैं
र, मन बुद्धका चार आर्य सत्यले
सिँगारिएको हुने छ ।
...
तिमीलाई याद होला होगि
जतिबेला तिमी कसैको पञ्जामा थियौ
तिम्रो मुक्तिका लागि मैले पनि गीत गाएको थिएँ
जतिबेला तिम्रो ओठ थियो
तर आवाज थिएन
हात थिए तर हतियार थिएन
गोडा थिए तर गति थिएन
तिमी दास अर्थात् गुलाम थियौ
...
तिमीलाई यादै होला नि
त्यतिबेला मेरो ओठ र आवाज दुवै थियो
गोडा र गति अनि हात र हतियार
अनि शिरमा शान र माथमा मान थियो

र, त तिमीले अहिले लुटेर भित्राएका
टिस्टा काँगडा, मलाउ र माथि माथिका पहाडका शिरमा
रातो र चन्द्र सूर्य झन्डा फहराएर
शानका साथ शंखनाद गरिरहेको थिएँ ।

म जितिरहेको थिएँ, तिमी हारिरहेका थियौ
हार अर्थाात्
उठ्नु, जुट्नु र स्वतन्त्र मानव हुनुको चेत मरेको तिमी
हारलाई र उपहार सम्झिरहेका थियौ ।
...
जब तिमी यो ६–७ दशकदेखि कसैको बन्दकीबाट उम्कियौ
तर, तिमी अरुलाई बन्दकी बनाउनु पर्छ भन्ने पाठ पो सिकेर आएछौ ।

बिचरा तिमी !

तिम्रा फेरि कुदिन नफर्किए है
फेरि कुनै दिन
तिमीलाई तिमीले नै बलात्कार गरेको
सिक्किम र काश्मिरहरुले
तिम्रो मुहारमा लागेको कलंकको कालो पखाली दिनु नपरोस्
तिम्रो त्यही हबिगतबाट उठाउन
ती निमुखाहरु आउनु नपरोस् ।
...
त्यतिबेला मात्र म खुसी हुने छु
जतिबेला गिद्धले लुछेर लगेको
मेरी आमाको सित्रा
सकुशल फिर्ता हुनेछ

अस्मिताको उपदेश दिने
‘ऋषिमन’ को ढोंग उत्रिएको
तिम्रो असली मुहार नाँगिएको हुनेछ ।।

===
नवराज खतिवडा
१५ मंसिर, ०७६, काठमाडौं

(रातको ३ः४५ बजे)
#Lipulek, #Limpiyadhura
#GoOffIndia